Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Γιώργος Γαβριήλ αναταράσσει την κυπριακή κοινωνία με την τέχνη του.  Πριν μερικά χρόνια αποπειράθηκαν να τον φιμώσουν με απειλές πειθαρχικής δίωξης και απόλυσης από τη δουλειά του.

Σήμερα διάφορα φασιστοειδή, ηγετίσκοι της Δεξιάς και ταλιμπάν της κυπριακής εκκλησίας προσπαθούν να καταφέρουν αυτό που δεν κατάφεραν τότε.  Το κλείσιμο της έκθεσης των έργων του στην Γκαλερί Blue Iris στην Πάφο και η επίθεση με εκρηκτικά στο σπίτι του αποτελούν σοβαρή κλιμάκωση της προσπάθειας τρομοκρατίας και φίμωσης κάθε φωνής που δεν συνάδει με το αφήγημα του σκοταδισμού και της αντίδρασης.

Ο κίνδυνος για πολύ χειρότερες εξελίξεις είναι ορατός και οφείλουμε να τον αντιμετωπίσουμε αποφασιστικά.  Για το θέμα θα μιλήσει στο Καφενείο της Πέμπτης στις 8 του Γενάρη ο Νίκος Τριμικλινιώτης.  Παρεμβάσεις θα έχουμε από τον Σταύρο Τομπάζο και τον ίδιο τον καλλιτέχνη, Γιώργο Γαβριήλ.

H ολομέλεια της Κυπριακής Βουλής ενέκρινε στις 22 Δεκεμβρίου 2025, με ψήφους 29 υπέρ και 18 κατά, το νομοσχέδιο για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Είχαν προηγηθεί 15 μήνες διαβουλεύσεων και έντονων αντιπαραθέσεων, με το YΠAN να επιμένει στην ανάγκη μεταρρύθμισης -όπως την αποκαλεί- και να υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο εισάγει ένα νέο, ευέλικτο και δίκαιο σύστημα,  και τις εκπαιδευτικές οργανώσεις να καταγγέλλουν για πρόνοιες που επιβαρύνουν το σχολικό περιβάλλον και το εκπαιδευτικό έργο, αλλά και για ασάφειες ή/και ελλείματα.

Με τίτλο «Η νέα ‘μεταρρύθμιση’: Αξιολόγηση ή απαξίωση εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικού έργου;» το Καφενείο της Πέμπτης 15 Ιανουαρίου 2026 φιλοξενεί τους Απόστολο Σκουρουπάτη, Αντιπρόεδρο της ΠΟΕΔ,  και Κυριάκο Ματθαίου, Β.Γ. Γραμματέα της ΟΕΛΜΕΚ, οι οποίοι θα παρουσιάσουν τους νέους κανονισμούς και θα αναλύσουν τους λόγους της κάθετης διαφωνίας των εκπαιδευτικών  οργανώσεων με τη φιλοσοφία και τις πρόνοιές τους.

Η απαγωγή του Μαδούρο και η δήλωση του Τραμπ που είπε «we will run Venezouela» σημαδεύουν μια νέα μεθοδολογία επιβολής της θέλησης των ΗΠΑ.  Η αποτυχία να σταθεροποιήσουν καθεστώτα στις χώρες που επιχείρησαν αλλαγή ηγεσίας (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη, Συρία) φαίνεται πως έσπρωξε τον Τραμπ να αναζητήσει διαφορετικές μορφές επέμβασης.  Από τη μια, η καταφανώς παράνομη και σε αντίθεση με κάθε έννοια διεθνούς δικαίου απαγωγή του Μαδούρο έχει σκοπό να δηλώσει πως για τις ΗΠΑ δεν υπάρχει κανένας φραγμός προκειμένου να επιβάλουν αυτό που θεωρούν δικό-τους συμφέρον.  Ταυτόχρονα, θέλοντας να αποφύγει μια μακρόχρονη εμπλοκή σε εσωτερικές συγκρούσεις και διαμάχες στη χώρα-θύμα της επίθεσης,  προσπαθεί να αναγκάσει το ίδιο το καθεστώς να δεχτεί τους όρους-του και να ακολουθήσει τις πολιτικές που ο ίδιος θέλει με την απειλή πως αν δεν το κάμει θα υποστεί χειρότερες επιθέσεις.

Ανάλογο παιγνίδι φαίνεται να προσπαθεί να παίξει με τις δηλώσεις-του για κατάληψη της Γροιλανδίας, του Καναδά, του Μεξικού και του Παναμά.  Ούτε και φαίνεται να είναι διαφορετική η στάση-του στη σύγκρουση με το Ιράν, ή ακόμα με τη Ρωσία και την Κίνα.  Με την απελευθέρωση της δράσης-του από κάθε ανάγκη δικαιολόγησης ή ηθικής κάλυψης ελπίζει πως θα έχει τη δυνατότητα να πάρει ότι θέλει στηριζόμενος στην στρατιωτική ανωτερότητα των ΗΠΑ.

Πόσο όμως μπορεί να είναι δυνατή η υλοποίηση μιας τέτοιας πολιτικής;  Και πόσο είναι δυνατόν οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου να δέχονται χωρίς ουσιαστική αντίδραση την καταπάτηση κάθε αρχής που επέτρεψε τη δημιουργία αυτού που ξέρουμε σαν τον σημερινό πολιτισμό;  Τέλος, ποιες είναι οι δικές-μας δυνατότητες να εμποδίσουμε την καταρράκωση της δημοκρατίας, της ελευθερίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας και όσων μέχρι χθες θεωρούσαμε σαν βασικούς παράγοντες μιας αξιοπρεπούς ύπαρξης;

Ο Θέμος Δημητρίου θα προσπαθήσει να χαρτογραφήσει αυτή τη νέα και επικίνδυνη περίοδο για την ανθρωπότητα και να αναζητήσει την πιθανότητα για αντιστροφή αυτής της πορείας.

Οι βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στο νησί στην Κύπρο, κατάλοιπα της αποικιοκρατίας, έχουν σημαδέψει τη χώρα εδώ και δεκαετίες. Οι διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις -τόσο των Συντηρητικών όσο και των Εργατικών – έχουν εκμεταλλευτεί συστηματικά αυτές τις βάσεις, από την ίδρυσή τους, για να επεκτείνουν την επιβολή της ισχύος της αγγλοαμερικανικής αυτοκρατορίας σε ολόκληρη την περιοχή. Αυτή η επιβολή έχει γίνει με τεράστιο ανθρώπινο κόστος, συμβάλλοντας στην καταστροφή εκατομμυρίων ζωών, όπως στο Αφγανιστάν, την Υεμένη, τη Λιβύη, το Ιράκ και τη Συρία – ένα μοτίβο που συνεχίζεται σήμερα στην Παλαιστίνη. Έχει έρθει προ πολλού η ώρα να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της ύπαρξης αυτών των βάσεων που λειτουργούν ως άντρο κατασκοπείας.

Για το σοβαρότατο αυτό ζήτημα θα έχουμε στο Καφενείο της Πέμπτης στις 29 του Ιανουαρίου παρουσίαση από τον Μάθιου Σταυρινίδη και παρέμβαση από τη Μέλανη Στέλιου, οι οποίοι σημειώνουν εμφαντικά πως, στην πραγματικότητα, αυτή η συζήτηση έχει ήδη καθυστερήσει.

Παρουσίαση Μάθιου Σταυρινίδη Εισαγωγή Ανθούλας Παπαδοπούλου

Το ηλεκτρικό δίκτυο της Κύπρου παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις, λόγω χαρακτηριστικών που καθιστούν τη διαχείρισή του τεχνικά και οικονομικά απαιτητική.

Χαρακτηριστικά όπως ο νησιωτικός χαρακτήρας και η απουσία διασύνδεσης με άλλα δίκτυα, το μικρό του μέγεθος, η ταχεία αύξηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, η γεωγραφική κατανομή της ζήτησης σε αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές, καθώς και οι έντονες κλιματικές και εποχικές διακυμάνσεις, οδηγούν σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με άλλα, μεγαλύτερα και διασυνδεδεμένα δίκτυα.

Η κατάσταση επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την τάση ιδιωτικοποίησης του τομέα της ενέργειας, η οποία ξεκίνησε παγκοσμίως τη δεκαετία του 1980, με το επιχείρημα της αύξησης της αποδοτικότητας και της μείωσης των τιμών.

Η ακριβή ενέργεια αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την κυπριακή οικονομία, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητα και επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η αντιμετώπιση των προκλήσεων απαιτεί τεχνολογικές καινοτομίες, επενδύσεις, ευφυή διαχείριση και πολιτική βούληση.

Στο «Καφενείο της Πέμπτης», στις 19 Φεβρουαρίου, ο Ντίνος Χαραλαμπίδης θα αναπτύξει τα ζητήματα της ηλεκτρικής ενέργειας που απασχολούν σήμερα τους Κύπριους πολίτες και θα προτείνει πιθανές λύσεις.

Το δικαίωμα στη στέγη είναι ένα από τα θεμελιώδη οικουμενικά δικαιώματα. Στην Κύπρο, η  πρώτη παραβίασή του ήταν η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου το 2014, σύμφωνα με την οποία η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι αντισυνταγματική, παραβίαση που επιτάθηκε το 2018 με την ψήφιση νέων νομοθεσιών από τα κόμματα ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ, με τις οποίες καταργήθηκε και το δικαίωμα σε δίκαιη και αποτελεσματική δικαστική κρίση.

Η συστηματική αποδυνάμωση της προστασίας των δανειοληπτών συνεχίζεται με την άρνηση της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη και των ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ να εναρμονιστούν  με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Ήδη, το 2019, όταν ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου έθεσε το ζήτημα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο επίτροπος Δικαιοσύνης υπενθύμισε την Οδηγία 93/13/ΕΟΚ, η οποία προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να παρέχουν αποτελεσματικά μέσα έννομης προστασίας στους δανειολήπτες. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει επανειλημμένες διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Κύπρου από το 2013 έως και το 2021.

Και, ενώ οι τράπεζες προστατεύουν μεγαλο-χρεώστες ή/και διαγράφουν δάνειά τους, ξεσπιτώνουν οικογένειες μικρών δανειοληπτών αν δεν αποπληρώσουν το 100% του δανείου τους, την ίδια στιγμή που πωλούν τα δάνειά τους σε επενδυτικά ταμεία στο 10%–15% της αξίας τους. 

Τις όλες διαστάσεις αυτής της μεθόδευσης φτωχοποίησης της κοινωνίας και μεταφοράς πλούτου στους λίγους θα επιχειρήσει να παρουσιάσει στο Καφενείο της Πέμπτης 26 Φεβρουαρίου η Ευγενία Μωυσέως και, με παρεμβάσεις τους, οι Γιώργος Γεωργίου και Χάρης Πολυκάρπου.

Το τελεσίγραφο του Τραμπ προς την Τεχεράνη, ουσιαστικά για συνθηκολόγηση άνευ όρων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη μιας επιθετικής στρατιωτικής διάταξης των ΗΠΑ στην περιοχή, δημιουργεί ένα σκηνικό οριακής έντασης, τη  οποία τροφοδοτεί και η επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν που έγινε τον Ιούνιο του 2025.

Ως ένα άλλοθι, ο Τραμπ εργαλειοποιεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια και τις μαζικές διαδηλώσεις.  Παράλληλα, η πληροφόρηση που έχουμε συμπλέκεται με την προπαγάνδα και την παραπληροφόρηση, οι οποίες προκλητικά παρακάμπτουν τη διαχρονική πάλη του ιρανικού λαού ενάντια σε κάθε ξένη Ιμπεριαλιστική παρέμβαση.

Στο Καφενείο της Πέμπτης 5 Μαρτίου 2026, ο Ραφαέλλος Χειμώνας θα μιλήσει με θέμα «ΙΡΑΝ – Η διαρκής αντίσταση του ιρανικού λαού ενάντια στις δυτικές ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις», με κύρια σημεία της παρουσίασής του τα εξής: 

•            Ιστορική αναδρομή από το 1951 μέχρι την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

•            Η πορεία του Ιράν μετά την Ισλαμική Επανάσταση

•            Οι μειονότητες στο Ιράν και οι αντιθέσεις του Ισλαμικού καθεστώτος.

•            Το Ιράν στο επίκεντρο των παγκόσμιων γεωπολιτικών εξελίξεων.

•            Ο πόλεμος των 12 ημερών.

Θα συζητήσουμε επίσης, γενικότερα, τη στάση της Αριστεράς στη μεταβατική αυτή περίοδο των παγκοσμίων ανακατατάξεων.

Με λένε Αλεξία Παπαλαζάρου. Είμαι σκηνοθέτης θεάτρου και από το 2017 είμαι καρκινοπαθής. Το πρωί χημειοθεραπεία, το βράδυ πρόβες στο θέατρο… Το πρωί οι πιο δύσκολες ακτινοθεραπείες, το βράδυ πρόβες στο θέατρο… Οι θεραπείες συνεχίζονται και εγώ συνεχίζω να δουλεύω στο θέατρο.

Η Αλεξία Παπαλαζάρου ήταν μια μαχήτρια της ζωής, ένα πλάσμα ταλαντούχο που ήξερε να εμπνέει τους γύρω της, που έκανε τον πόνο, τον δικό της και των άλλων τέχνη και που ποτέ δεν τα έβαζε κάτω.  Την ερχόμενη Πέμπτη στο Καφενείο της Πέμπτης θα έχουμε μια παρουσίαση της Μαρίας Χρυσάνθου αφιερωμένη στην αγωνίστρια σκηνοθέτη που άφησε έντονη τη σφραγίδα της στο Κυπριακό θέατρο με τις αγωνιστικές της επιλογές.

Στο Καφενείο θα μιλήσουν και οι συνεργάτες της Αλεξίας Μιχάλης Παπαδόπουλος και Χριστίνα Χριστόφια, καθώς και καθώς και τα μέλη της οικογένειας Δόμνα Ξυνιστέρη Παπαλαζάρου και Έλενα Λαζάρου και μαθητές της.

Το τελευταίο, δίτομο βιβλίο του Τάκη Χατζηδημητρίου συνεχίζει την εξιστόρηση των γεγονότων που καθόρισαν την πορεία του Κυπριακού και ανάλυση της σημασίας τους.  Τα προηγούμενα βιβλία της σειράς που έχουν ήδη κυκλοφορήσει είναι:

ΚΥΠΡΟΣ 1950-1959, ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΛΥΤΡΩΤΙΣΜΟΥ.  Το βιβλίο ασχολείται  με την περίοδο του σχεδιασμού και της υλοποίησης του αντιαποικιακού αγώνα και την ταύτισή του με το αίτημα της Ένωσης.

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1959-1964, ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ.  Το δεύτερο βιβλίο της σειράς περιγράφει τη σύντομη πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας με βάση το Σύνταγμα της Ζυρίχης-Λονδίνου, την υπόσκαψή της και την κατάρρευση της συνεργασίας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων τρία μόλις χρόνια μετά την εγκαθίδρυσή της.

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1964-1967, ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΚΡΑΤΙΑ.  Το τρίτο βιβλίο καταγράφει τη νέα απόπειρα των Ελληνοκυπρίων για υλοποίηση της Ένωσης, σε συνθήκες που αυτό ήταν πια ουτοπικό και ιστορικά ξεπερασμένο.

Το τωρινό, δίτομο, έργο ασχολείται με την περίοδο της στρατοκρατίας της Χούντας στην Ελλάδα και περιγράφει τη μοιραία καταστροφική πορεία προς το πραξικόπημα, την εισβολή και την ντε φάκτο διχοτόμηση της Κύπρου.  Η περίοδος είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα γιατί παρουσιάζει την αποσύνθεση των εθνικών αφηγημάτων μέσα σε μια ανιστόρητη προσπάθεια από τους βασικούς ηγέτες της Ελληνοκυπριακής κοινότητας να επιβάλουν τις προσωπικές τους εμμονές σε μια πραγματικότητα που τις είχε πια ξεπεράσει οριστικά.

Ο Τάκης Χατζηδημητρίου, ένας από τους πιο σημαντικούς πολιτικούς που αγωνίστηκαν αυτή την περίοδο για μια δημοκρατική πορεία λογικής είναι ίσως σε καλύτερη θέση από  οποιονδήποτε άλλο να καταλάβει αυτή την καταστροφική πορεία.  Και την περιγράφει με απαράμιλλο τρόπο σε ένα βιβλίο που θα αποτελέσει καμπή στην κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου.

Ο πόλεμος που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ ενάντια στο Ιράν, ο οποίος και εμπλέκει όλη την περιοχή, μαζί με τον καταιγισμό σχετικών ειδήσεων και δημοσιευμάτων, έχουν επισκιάσει τα πολλά και σοβαρά γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο, ακόμα και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Μεταξύ άλλων, έχει επισκιάσει και τη συζήτηση για τη Συμφωνία ΕΕ – Mercosur και την αντιδημοκρατική μεθόδευσή της προς όφελος των οικονομικών κολοσσών-αρπακτικών, παρόλο που οι εικόνες από τις συγκλονιστικές κινητοποιήσεις εναντίον της σε όλη την Ευρώπη παραμένουν ως σημείο αναφοράς για την αποφασιστικότητα με την οποία κοινωνικές ομάδες μπορούν να αντιδρούν και να αντιστέκονται. 

Με την παραπομπή της Συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο από το Ευρωκοινοβούλιο, παρέχεται ο χρόνος για παραπέρα εντατικοποίηση των αντιδράσεων και των αντιστάσεων. Για να αξιοποιηθεί όμως αυτός ο χρόνος, θα πρέπει και οι κοινωνίες να βρίσκονται σε εγρήγορση, πράγμα που απαιτεί την όσο το δυνατό πιο πλήρη ενημέρωσή τους.

Ως μια συμβολή σε αυτή την ενημέρωση, θα έχουμε στο Καφενείο της Πέμπτης στις 26 Μαρτίου μια παρουσίαση από τη Μερόπη Τσιμίλλη για το ιστορικό της Συμφωνίας, τις πρόνοιες και τις επιπτώσεις της.

Το Καφενείο της Πέμπτης, στις 2 Απριλίου, φιλοξενεί με ένα ιδιαίτερο τρόπο παρουσίασης το θεατρικό έργο του Γιώργου Νεοφύτου «Η Κύπρος είναι … ική». Το έργο, με υπότιτλο «Ένα θεατρικό παιχνίδι με την Ιστορία», γραμμένο το 1991, κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 2021 από τον εκδοτικό οίκο Αλμύρα, μαζί και με το θεατρικό  του Νεοφύτου «Οι προδόται» (γραμμένο το 2019), για το οποίο μιλήσαμε στο Καφενείο της Πέμπτης την 1η Δεκεμβρίου 2022 στην παρουσίαση για το Πολιτικό Θέατρο.

Κανένα από το δύο αυτά έργα δεν ευτύχησε να πραγματωθεί σκηνικά. Θελήσαμε λοιπόν, να δώσουμε στο Καφενείο της Πέμπτης μια γεύση από το έργο με αποσπάσματα που θα διαβάσουν οι ηθοποιοί Πόπη Αβραάμ, Μανώλης Μιχαηλίδης και Ονησίφορος Ονησιφόρου, καθώς και ο Γιώργος Νεοφύτου και η Μερόπη Τσιμίλλη, η οποία και θα κάνει μια εισαγωγική παρέμβαση και θα συντονίζει.

Αντί δηλαδή να μιλήσουμε για το έργο, να αφήσουμε το έργο να μιλήσει σε μας. Ένα έργο το οποίο αντανακλά την πολιτική τόλμη που πάντα χαρακτηρίζει τον Γιώργο Νεοφύτου. Ένα έργο που, κόντρα στα ταμπού, φυλλομετρά σε επιθεωρησιακή μορφή την πολιτική, κοινωνική και ιδεολογική ιστορία της Κύπρου από τα παλιά ως τα σύγχρονα, με γλαφυρότητα και χιούμορ έως και οξύ σαρκασμό αλλά και με υπόκωφη την απογοήτευση και πικρία.

Οι αναρτήσεις του Μακάριου Δρουσιώτη αποκαλύπτουν για άλλη μια φορά το βάθος της Διαφθοράς και της Διαπλοκής που επικρατεί στην Κυπριακή κοινωνία.  Τραπεζίτες, Δικαστές, Πολιτικοί και Αστυνόμοι βρίσκονται αναμεμιγμένοι σε ένα δίκτυο διαφθοράς που αναιρεί κάθε Δημοκρατική λειτουργία και καταληστεύει τον πλούτο του νησιού.  Αυτή η μικρή μειοψηφία είναι σε θέση να κυβερνά τον τόπο και να συγκαλύπτει κάθε έγκλημα που διαπράττει.

Αυτή την Πέμπτη, ο Μάριος Γεωργίου θα μας δώσει μια εικόνα για το ποια είναι η πραγματικότητα που επικρατεί στα ανώτερα στρώματα της Κυπριακής ελίτ και πόσο βαθιά φτάνει αυτή η σήψη..

Το Καφενείο της Πέμπτης άρχισε τη λειτουργία του στις 14 του Απρίλη 2016. Στα δεκάχρονα της λειτουργίας του αφιερώνουμε το Καφενείο της Πέμπτης 23 Απριλίου και προσκαλούμε τους φίλους του για να συζητήσουμε για αυτή του την πορεία, με τις εισηγήσεις, καθώς και την κριτική τους, για  παραπέρα βελτίωση της δουλειάς του. Η δική μας υπόσχεση είναι πως το Καφενείο θα παραμένει ζωντανό και μαχητικό όπως το έχουμε αγαπήσει όλοι μας και όπως όλοι μας θα το θέλουμε.   

Εορταστική νότα θα δώσει ο Γιάννης Χατζηλοΐζου (ο παλιός καλός μας φίλος, γνωστός ως Γιαννής) με την κιθάρα του.

Ο τίτλος «Μεσαρκά» του πρόσφατου βιβλίου του Χρίστου Ζάνου συνοδεύεται από τον υπότιτλο «σαν διηγήματα», καθώς, όντως, πρόκειται περισσότερο για αυτοβιογραφικές αναφορές που χρονολογικά διατρέχουν το δεύτερο μισό του προηγούμενου αιώνα. Ο Ζάνος μιλά με τρόπο λιτό χωρίς φτιασίδια, για ιστορίες που έζησε, για πρόσωπα αληθινά που αγάπησε, για τη «ξεχασμένη από θεούς και ανθρώπους» Μουσουλίτα -τη γενέτειρά του- και για τη Μεσαορία με την τραχύτητά της που «εδραιώθηκε μέσα μου ως ένας κατάξερος, κατακίτρινος και σκληρός, για τους ανθρώπους που φιλοξενούσε, χώρος - ως ένας κρανίου τόπος», όπως ο ίδιος έχει πει. Μιλά για μνήμες που τον καθόρισαν, αλλά και που ξεπερνούν το ατομικό για να αγγίξουν το συλλογικό. 

Στο Καφενείο της Πέμπτης 30 του Απρίλη θα μιλήσουμε με τον Χρίστο Ζάνο και τη “Μεσαρκά” του, με συμμετοχή των Παναγιώτη Σταυρινίδη, Γιώργου Μολέσκη, Κώστα Λυμπουρή και Μερόπης Τσιμίλλη, καθώς και, όπως πάντα, του καθενός από τους θαμώνες..

Στο Καφενείο της Πέμπτης, στις 7 του Μάη, ο Νίκος Μούδουρος και  η Μουνεββέρ Οζγκιούρ Οζερσάι μιλούν για το βιβλίο “Οζκέρ Οζγκιούρ – Ο Αγωνιστής-Δάσκαλος της Τουρκοκυπριακής Αριστεράς” του Αμπντουλλάχ Κορκμαζχάν.

Το βιβλίο δεν είναι απλά μια βιογραφία του Δασκάλου από τα Βρέτσια. Μας κάνει κοινωνούς των αγώνων και του οράματος ενός ανυποχώρητου αριστερού Κύπριου ηγέτη, ο οποίος, πιστός στα ιδανικά και τις αξίες του σοσιαλισμού και στην αδελφοσύνη των λαών, αγωνίστηκε  για την ειρήνη και την κοινωνική δικαιοσύνη, για την ενότητα της εργατικής τάξης και την ειρηνική συνύπαρξη ολόκληρου του κυπριακού λαού σε μια επανενωμένη κοινή πατρίδα.

Αποτελεί, έτσι, και μια καταγραφή των αγώνων της Αριστεράς στον τόπο μας και, κυρίως, μια παρακαταθήκη για την Αριστερά πάνω από τις σημερινές διαχωριστικές γραμμές..

«Τι σημαίνει σήμερα να είσαι Σύρος αιτητής ασύλου ή δικαιούχος συμπληρωματικής προστασίας, ή δεύτερης κατηγορίας πρόσφυγας, στην Κύπρο;»

Η παρουσίαση επιχειρεί να αναδείξει, μέσα από μια αντιρατσιστική και κοινωνικά ευαίσθητη οπτική, πώς μια κοινότητα με πραγματικές δυνατότητες ένταξης στην κυπριακή κοινωνία βρέθηκε αντιμέτωπη με θεσμική αβεβαιότητα, επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης, κοινωνικό στιγματισμό, ξενοφοβία, ρατσισμό και πολιτικές που συχνά αναπαράγουν και επιτείνουν τον αποκλεισμό.

Με αφετηρία τα βιώματα μελών της ομάδας «Σύροι στην Κύπρο», ο συντονιστής και εκπρόσωπος της εν λόγω ομάδας, ο Πλούταρχος Αμαρά Ουαλή Παντελίδης, θα μιλήσει για τα στερεότυπα, τις φοβικές αφηγήσεις και τις καθημερινές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Σύροι στην Κύπρο, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα πώς μπορεί να διαμορφωθεί μια πιο δίκαιη, ανθρώπινη και συμπεριληπτική πολιτική ασύλου και ένταξης.

Την Κυριακή, 24 Μαΐου 2026, οι βουλευτικές εκλογές αναμένεται να έχουν σαν αποτέλεσμα μια κατατεμαχισμένη βουλή, με κόμματα που δύσκολα μπορεί να δει κανείς πώς θα συνεννοούνται μεταξύ τους.  Σε μια εποχή όπου οι κρατικοί άρχοντες, όχι  μόνο στην Κύπρο αλλά και παγκόσμια, συμπεριφέρονται ολοένα και πιο αυταρχικά καταπατώντας κάθε δημοκρατική αρχή, αυτό θα κάμει ακόμα πιο δύσκολο τον έλεγχο της εξουσίας.

Ο κατατεμαχισμός δεν είναι τυχαίος.  Είναι αποτέλεσμα της συγκέντρωσης της εξουσίας σε μια ολοένα συρρικνούμενη ελίτ και την αποτυχία της Αριστεράς να προβάλει αποτελεσματική αντίσταση σ’ αυτή την πορεία.  Με φόντο τους πολέμους της Ουκρανίας και του Ιράν και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα,  η αυθαιρεσία της Δεξιάς θα πολλαπλασιαστεί αν οι εκλογές αφήσουν την Αριστερά αποδυναμωμένη, με σοβαρή πτώση των ποσοστών της.

Ποια είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Αριστερά και πώς μπορεί να τα αντιμετωπίσει;  Την Πέμπτη, ο Θέμος Δημητρίου θα προσπαθήσει να αναλύσει το εκλογικό πεδίο και να δώσει τις δικές του εκτιμήσεις.

Οι εκλογές της 24ης Μαΐου έχουν αναδείξει μια βουλή με 6 κόμματα και απόλυτη κυριαρχία της Δεξιάς.  ΕΛΑΜ, ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ μπορούν αν συνεργαστούν να επιβάλουν τις πολιτικές της Δεξιάς χωρίς να έχουν ανάγκη άλλων κοινοβουλευτικών δυνάμεων.

Από την άλλη το ΑΚΕΛ, παρά την αύξηση των ποσοστών του, δεν μπορεί να ελπίζει σε κοινοβουλευτικές συνεργασίες που να αποτελέσουν αποτελεσματική δύναμη ανάσχεσης των δεξιών πολίτικων στη Βουλή.

Πώς θα εξελιχτεί η αντιπαράθεση αριστεράς/δεξιάς στην επόμενη περίοδο;  Το Καφενείο της Πέμπτης αυτή τη βδομάδα θα ασχοληθεί με τα πιθανά σενάρια της επόμενης περιόδου σε μια συζήτηση για το θέμα.

Εισαγωγή/Συντονισμος: Θέμος Δημητρίου

Παρεμβάσεις: Σταύρος Τομπάζος, Νίκος Τριμικλινιώτης.

Στο Καφενείο της Πέμπτης 4 Ιουνίου, ο Αλέκος Τριγγίδης θα παρουσιάσει το πρόσφατο βιβλίο του Κώστα Λεοντίου “στην άκρη του χρόνου”. 

Παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

«Στο μεταίχμιο χρονογραφήματος και μυθοπλασίας… καταγράφει με αιχμηρή σάτιρα και στοχαστικό βάθος την Κύπρο του χθες και του σήμερα. Η κυπριακή κοινωνία με τις αντιφάσεις της, η ιστορική μνήμη, οι μεταμορφώσεις του αστικού χώρου και ο αγώνας για διατήρηση της ταυτότητας, γίνονται αντικείμενα παρατήρησης, χιούμορ, συγκίνησης αλλά και καυστικής πολιτικής κριτικής. Με πυκνή, στοχαστική γλώσσα και έντονα αυτοσαρκαστική διάθεση, ο Κώστας Λεοντίου δημιουργεί ένα έργο-καθρέφτη της σύγχρονης κυπριακής λογοτεχνίας, συνδέοντας το προσωπικό με το συλλογικό, την ιστορία με το παρόν, και το χιουμοριστικό με το τραγικό».

Η γυναικοκτονία αποτελεί την πιο ακραία, βίαιη και θανατηφόρα μορφή έμφυλης βίας, και ορίζεται διεθνώς ως η εσκεμμένη δολοφονία γυναικών και κοριτσιών λόγω του φύλου τους.

Σύμφωνα με τα επίσημα και πιο πρόσφατα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών (UNODC / UN Women) και της Eurostat, το 2024 καταγράφηκαν παγκοσμίως περίπου 83,000 γυναικοκτονίες.

Στο Καφενείο της Πέμπτης 11 Ιουνίου η Μαρία Παπαδοπούλου θα παρουσιάσει το παγκόσμιο αυτό συστημικό πρόβλημα, το οποίο έχει βαθιές κοινωνικές, ιδεολογικές και πολιτισμικές ρίζες.

Το βιβλίο του Χρίστου Χατζήπαπα «Η Φαρέτρα της Φυγής» είναι ώριμο φρούτο της εμπειρίας μιας γενιάς που ξεκίνησε τη ζωή γεμάτη ελπίδες, γεμάτη αποφασιστικότητα να αλλάξει τον κόσμο, μιας γενιάς που πρόσφερε ότι μπορούσε, για να δει τα όνειρά της να αναιρούνται και να συντρίβονται με την επιστροφή μιας βαρβαρότητας από την οποία είχε δραπετεύσει. Μιας γενιάς που βλέπει το επερχόμενο τέλος να μην της αφήνει χρονικά περιθώρια για ελπίδα και θέλει τουλάχιστον να αφήσει τη δική της άποψη για ό,τι δεν κατάφερε να κάμει. Να αγκαλιάσει τις νέες γενιές, να τις προστατέψει από τις δικές της απογοητεύσεις.

Την ερχόμενη Πέμπτη, 18 Ιουνίου 2026, ο Θέμος Δημητρίου θα δώσει τη δική του ανάγνωση για το βιβλίο και τη σημασία του για τα σημερινά προβλήματα και τον αγώνα για την αντιμετώπισή τους. Χαιρετισμο θα απευθύνει ο Τάκης Χατζηδημητρίου. Η Αντρούλα Σιάτη θα διαβάσει αποσπάσματα από το βιβλίο.

Την ερχόμενη Πέμπτη, 25 Ιουνίου 2026, θα έχουμε ξανά μαζί μας τον Χατζη Μάικ.

Ο Χατζη Μάικ έχει επισκεφτεί πρόσφατα την Νιγηρία.  Με τη γνωστή ευαισθησία του και την επιμονή του στην ποιότητα θα μας μεταφέρει τις εμπειρίες του και θα μας ξεναγήσει σε καινούριες αναζητήσεις και μουσικές περιπέτειες.