Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Γιώργος Γαβριήλ αναταράσσει την κυπριακή κοινωνία με την τέχνη του.  Πριν μερικά χρόνια αποπειράθηκαν να τον φιμώσουν με απειλές πειθαρχικής δίωξης και απόλυσης από τη δουλειά του.

Σήμερα διάφορα φασιστοειδή, ηγετίσκοι της Δεξιάς και ταλιμπάν της κυπριακής εκκλησίας προσπαθούν να καταφέρουν αυτό που δεν κατάφεραν τότε.  Το κλείσιμο της έκθεσης των έργων του στην Γκαλερί Blue Iris στην Πάφο και η επίθεση με εκρηκτικά στο σπίτι του αποτελούν σοβαρή κλιμάκωση της προσπάθειας τρομοκρατίας και φίμωσης κάθε φωνής που δεν συνάδει με το αφήγημα του σκοταδισμού και της αντίδρασης.

Ο κίνδυνος για πολύ χειρότερες εξελίξεις είναι ορατός και οφείλουμε να τον αντιμετωπίσουμε αποφασιστικά.  Για το θέμα θα μιλήσει στο Καφενείο της Πέμπτης στις 8 του Γενάρη ο Νίκος Τριμικλινιώτης.  Παρεμβάσεις θα έχουμε από τον Σταύρο Τομπάζο και τον ίδιο τον καλλιτέχνη, Γιώργο Γαβριήλ.

H ολομέλεια της Κυπριακής Βουλής ενέκρινε στις 22 Δεκεμβρίου 2025, με ψήφους 29 υπέρ και 18 κατά, το νομοσχέδιο για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Είχαν προηγηθεί 15 μήνες διαβουλεύσεων και έντονων αντιπαραθέσεων, με το YΠAN να επιμένει στην ανάγκη μεταρρύθμισης -όπως την αποκαλεί- και να υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο εισάγει ένα νέο, ευέλικτο και δίκαιο σύστημα,  και τις εκπαιδευτικές οργανώσεις να καταγγέλλουν για πρόνοιες που επιβαρύνουν το σχολικό περιβάλλον και το εκπαιδευτικό έργο, αλλά και για ασάφειες ή/και ελλείματα.

Με τίτλο «Η νέα ‘μεταρρύθμιση’: Αξιολόγηση ή απαξίωση εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικού έργου;» το Καφενείο της Πέμπτης 15 Ιανουαρίου 2026 φιλοξενεί τους Απόστολο Σκουρουπάτη, Αντιπρόεδρο της ΠΟΕΔ,  και Κυριάκο Ματθαίου, Β.Γ. Γραμματέα της ΟΕΛΜΕΚ, οι οποίοι θα παρουσιάσουν τους νέους κανονισμούς και θα αναλύσουν τους λόγους της κάθετης διαφωνίας των εκπαιδευτικών  οργανώσεων με τη φιλοσοφία και τις πρόνοιές τους.

Η απαγωγή του Μαδούρο και η δήλωση του Τραμπ που είπε «we will run Venezouela» σημαδεύουν μια νέα μεθοδολογία επιβολής της θέλησης των ΗΠΑ.  Η αποτυχία να σταθεροποιήσουν καθεστώτα στις χώρες που επιχείρησαν αλλαγή ηγεσίας (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη, Συρία) φαίνεται πως έσπρωξε τον Τραμπ να αναζητήσει διαφορετικές μορφές επέμβασης.  Από τη μια, η καταφανώς παράνομη και σε αντίθεση με κάθε έννοια διεθνούς δικαίου απαγωγή του Μαδούρο έχει σκοπό να δηλώσει πως για τις ΗΠΑ δεν υπάρχει κανένας φραγμός προκειμένου να επιβάλουν αυτό που θεωρούν δικό-τους συμφέρον.  Ταυτόχρονα, θέλοντας να αποφύγει μια μακρόχρονη εμπλοκή σε εσωτερικές συγκρούσεις και διαμάχες στη χώρα-θύμα της επίθεσης,  προσπαθεί να αναγκάσει το ίδιο το καθεστώς να δεχτεί τους όρους-του και να ακολουθήσει τις πολιτικές που ο ίδιος θέλει με την απειλή πως αν δεν το κάμει θα υποστεί χειρότερες επιθέσεις.

Ανάλογο παιγνίδι φαίνεται να προσπαθεί να παίξει με τις δηλώσεις-του για κατάληψη της Γροιλανδίας, του Καναδά, του Μεξικού και του Παναμά.  Ούτε και φαίνεται να είναι διαφορετική η στάση-του στη σύγκρουση με το Ιράν, ή ακόμα με τη Ρωσία και την Κίνα.  Με την απελευθέρωση της δράσης-του από κάθε ανάγκη δικαιολόγησης ή ηθικής κάλυψης ελπίζει πως θα έχει τη δυνατότητα να πάρει ότι θέλει στηριζόμενος στην στρατιωτική ανωτερότητα των ΗΠΑ.

Πόσο όμως μπορεί να είναι δυνατή η υλοποίηση μιας τέτοιας πολιτικής;  Και πόσο είναι δυνατόν οι υπόλοιπες χώρες του κόσμου να δέχονται χωρίς ουσιαστική αντίδραση την καταπάτηση κάθε αρχής που επέτρεψε τη δημιουργία αυτού που ξέρουμε σαν τον σημερινό πολιτισμό;  Τέλος, ποιες είναι οι δικές-μας δυνατότητες να εμποδίσουμε την καταρράκωση της δημοκρατίας, της ελευθερίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας και όσων μέχρι χθες θεωρούσαμε σαν βασικούς παράγοντες μιας αξιοπρεπούς ύπαρξης;

Ο Θέμος Δημητρίου θα προσπαθήσει να χαρτογραφήσει αυτή τη νέα και επικίνδυνη περίοδο για την ανθρωπότητα και να αναζητήσει την πιθανότητα για αντιστροφή αυτής της πορείας.

Οι βρετανικές στρατιωτικές βάσεις στο νησί στην Κύπρο, κατάλοιπα της αποικιοκρατίας, έχουν σημαδέψει τη χώρα εδώ και δεκαετίες. Οι διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις -τόσο των Συντηρητικών όσο και των Εργατικών – έχουν εκμεταλλευτεί συστηματικά αυτές τις βάσεις, από την ίδρυσή τους, για να επεκτείνουν την επιβολή της ισχύος της αγγλοαμερικανικής αυτοκρατορίας σε ολόκληρη την περιοχή. Αυτή η επιβολή έχει γίνει με τεράστιο ανθρώπινο κόστος, συμβάλλοντας στην καταστροφή εκατομμυρίων ζωών, όπως στο Αφγανιστάν, την Υεμένη, τη Λιβύη, το Ιράκ και τη Συρία – ένα μοτίβο που συνεχίζεται σήμερα στην Παλαιστίνη. Έχει έρθει προ πολλού η ώρα να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα της ύπαρξης αυτών των βάσεων που λειτουργούν ως άντρο κατασκοπείας.

Για το σοβαρότατο αυτό ζήτημα θα έχουμε στο Καφενείο της Πέμπτης στις 29 του Ιανουαρίου παρουσίαση από τον Μάθιου Σταυρινίδη και παρέμβαση από τη Μέλανη Στέλιου, οι οποίοι σημειώνουν εμφαντικά πως, στην πραγματικότητα, αυτή η συζήτηση έχει ήδη καθυστερήσει.

Παρουσίαση Μάθιου Σταυρινίδη Εισαγωγή Ανθούλας Παπαδοπούλου

Το ηλεκτρικό δίκτυο της Κύπρου παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις, λόγω χαρακτηριστικών που καθιστούν τη διαχείρισή του τεχνικά και οικονομικά απαιτητική.

Χαρακτηριστικά όπως ο νησιωτικός χαρακτήρας και η απουσία διασύνδεσης με άλλα δίκτυα, το μικρό του μέγεθος, η ταχεία αύξηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), η εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα, η γεωγραφική κατανομή της ζήτησης σε αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές, καθώς και οι έντονες κλιματικές και εποχικές διακυμάνσεις, οδηγούν σε υψηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με άλλα, μεγαλύτερα και διασυνδεδεμένα δίκτυα.

Η κατάσταση επιβαρύνθηκε ακόμη περισσότερο από την τάση ιδιωτικοποίησης του τομέα της ενέργειας, η οποία ξεκίνησε παγκοσμίως τη δεκαετία του 1980, με το επιχείρημα της αύξησης της αποδοτικότητας και της μείωσης των τιμών.

Η ακριβή ενέργεια αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την κυπριακή οικονομία, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητα και επιβαρύνοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η αντιμετώπιση των προκλήσεων απαιτεί τεχνολογικές καινοτομίες, επενδύσεις, ευφυή διαχείριση και πολιτική βούληση.

Στο «Καφενείο της Πέμπτης», στις 19 Φεβρουαρίου, ο Ντίνος Χαραλαμπίδης θα αναπτύξει τα ζητήματα της ηλεκτρικής ενέργειας που απασχολούν σήμερα τους Κύπριους πολίτες και θα προτείνει πιθανές λύσεις.

Παρουσίαση

Το δικαίωμα στη στέγη είναι ένα από τα θεμελιώδη οικουμενικά δικαιώματα. Στην Κύπρο, η  πρώτη παραβίασή του ήταν η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου το 2014, σύμφωνα με την οποία η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι αντισυνταγματική, παραβίαση που επιτάθηκε το 2018 με την ψήφιση νέων νομοθεσιών από τα κόμματα ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ, με τις οποίες καταργήθηκε και το δικαίωμα σε δίκαιη και αποτελεσματική δικαστική κρίση.

Η συστηματική αποδυνάμωση της προστασίας των δανειοληπτών συνεχίζεται με την άρνηση της Κυβέρνησης Χριστοδουλίδη και των ΔΗΣΥ και ΔΗΚΟ να εναρμονιστούν  με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Ήδη, το 2019, όταν ο ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου έθεσε το ζήτημα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο επίτροπος Δικαιοσύνης υπενθύμισε την Οδηγία 93/13/ΕΟΚ, η οποία προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να παρέχουν αποτελεσματικά μέσα έννομης προστασίας στους δανειολήπτες. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κινήσει επανειλημμένες διαδικασίες επί παραβάσει κατά της Κύπρου από το 2013 έως και το 2021.

Και, ενώ οι τράπεζες προστατεύουν μεγαλο-χρεώστες ή/και διαγράφουν δάνειά τους, ξεσπιτώνουν οικογένειες μικρών δανειοληπτών αν δεν αποπληρώσουν το 100% του δανείου τους, την ίδια στιγμή που πωλούν τα δάνειά τους σε επενδυτικά ταμεία στο 10%–15% της αξίας τους. 

Τις όλες διαστάσεις αυτής της μεθόδευσης φτωχοποίησης της κοινωνίας και μεταφοράς πλούτου στους λίγους θα επιχειρήσει να παρουσιάσει στο Καφενείο της Πέμπτης 26 Φεβρουαρίου η Ευγενία Μωυσέως και, με παρεμβάσεις τους, οι Γιώργος Γεωργίου και Χάρης Πολυκάρπου.

Το τελεσίγραφο του Τραμπ προς την Τεχεράνη, ουσιαστικά για συνθηκολόγηση άνευ όρων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη μιας επιθετικής στρατιωτικής διάταξης των ΗΠΑ στην περιοχή, δημιουργεί ένα σκηνικό οριακής έντασης, τη  οποία τροφοδοτεί και η επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν που έγινε τον Ιούνιο του 2025.

Ως ένα άλλοθι, ο Τραμπ εργαλειοποιεί τη λαϊκή δυσαρέσκεια και τις μαζικές διαδηλώσεις.  Παράλληλα, η πληροφόρηση που έχουμε συμπλέκεται με την προπαγάνδα και την παραπληροφόρηση, οι οποίες προκλητικά παρακάμπτουν τη διαχρονική πάλη του ιρανικού λαού ενάντια σε κάθε ξένη Ιμπεριαλιστική παρέμβαση.

Στο Καφενείο της Πέμπτης 5 Μαρτίου 2026, ο Ραφαέλλος Χειμώνας θα μιλήσει με θέμα «ΙΡΑΝ – Η διαρκής αντίσταση του ιρανικού λαού ενάντια στις δυτικές ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις», με κύρια σημεία της παρουσίασής του τα εξής: 

•            Ιστορική αναδρομή από το 1951 μέχρι την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

•            Η πορεία του Ιράν μετά την Ισλαμική Επανάσταση

•            Οι μειονότητες στο Ιράν και οι αντιθέσεις του Ισλαμικού καθεστώτος.

•            Το Ιράν στο επίκεντρο των παγκόσμιων γεωπολιτικών εξελίξεων.

•            Ο πόλεμος των 12 ημερών.

Θα συζητήσουμε επίσης, γενικότερα, τη στάση της Αριστεράς στη μεταβατική αυτή περίοδο των παγκοσμίων ανακατατάξεων.

Με λένε Αλεξία Παπαλαζάρου. Είμαι σκηνοθέτης θεάτρου και από το 2017 είμαι καρκινοπαθής. Το πρωί χημειοθεραπεία, το βράδυ πρόβες στο θέατρο… Το πρωί οι πιο δύσκολες ακτινοθεραπείες, το βράδυ πρόβες στο θέατρο… Οι θεραπείες συνεχίζονται και εγώ συνεχίζω να δουλεύω στο θέατρο.

Η Αλεξία Παπαλαζάρου ήταν μια μαχήτρια της ζωής, ένα πλάσμα ταλαντούχο που ήξερε να εμπνέει τους γύρω της, που έκανε τον πόνο, τον δικό της και των άλλων τέχνη και που ποτέ δεν τα έβαζε κάτω.  Την ερχόμενη Πέμπτη στο Καφενείο της Πέμπτης θα έχουμε μια παρουσίαση της Μαρίας Χρυσάνθου αφιερωμένη στην αγωνίστρια σκηνοθέτη που άφησε έντονη τη σφραγίδα της στο Κυπριακό θέατρο με τις αγωνιστικές της επιλογές.

Στο Καφενείο θα μιλήσουν και οι συνεργάτες της Αλεξίας Μιχάλης Παπαδόπουλος και Χριστίνα Χριστόφια, καθώς και καθώς και τα μέλη της οικογένειας Δόμνα Ξυνιστέρη Παπαλαζάρου και Έλενα Λαζάρου και μαθητές της.

Το τελευταίο, δίτομο βιβλίο του Τάκη Χατζηδημητρίου συνεχίζει την εξιστόρηση των γεγονότων που καθόρισαν την πορεία του Κυπριακού και ανάλυση της σημασίας τους.  Τα προηγούμενα βιβλία της σειράς που έχουν ήδη κυκλοφορήσει είναι:

ΚΥΠΡΟΣ 1950-1959, ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΑΛΥΤΡΩΤΙΣΜΟΥ.  Το βιβλίο ασχολείται  με την περίοδο του σχεδιασμού και της υλοποίησης του αντιαποικιακού αγώνα και την ταύτισή του με το αίτημα της Ένωσης.

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1959-1964, ΚΡΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΡΑΤΟΣ.  Το δεύτερο βιβλίο της σειράς περιγράφει τη σύντομη πορεία της Κυπριακής Δημοκρατίας με βάση το Σύνταγμα της Ζυρίχης-Λονδίνου, την υπόσκαψή της και την κατάρρευση της συνεργασίας Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων τρία μόλις χρόνια μετά την εγκαθίδρυσή της.

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 1964-1967, ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗ ΣΤΡΑΤΟΚΡΑΤΙΑ.  Το τρίτο βιβλίο καταγράφει τη νέα απόπειρα των Ελληνοκυπρίων για υλοποίηση της Ένωσης, σε συνθήκες που αυτό ήταν πια ουτοπικό και ιστορικά ξεπερασμένο.

Το τωρινό, δίτομο, έργο ασχολείται με την περίοδο της στρατοκρατίας της Χούντας στην Ελλάδα και περιγράφει τη μοιραία καταστροφική πορεία προς το πραξικόπημα, την εισβολή και την ντε φάκτο διχοτόμηση της Κύπρου.  Η περίοδος είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα γιατί παρουσιάζει την αποσύνθεση των εθνικών αφηγημάτων μέσα σε μια ανιστόρητη προσπάθεια από τους βασικούς ηγέτες της Ελληνοκυπριακής κοινότητας να επιβάλουν τις προσωπικές τους εμμονές σε μια πραγματικότητα που τις είχε πια ξεπεράσει οριστικά.

Ο Τάκης Χατζηδημητρίου, ένας από τους πιο σημαντικούς πολιτικούς που αγωνίστηκαν αυτή την περίοδο για μια δημοκρατική πορεία λογικής είναι ίσως σε καλύτερη θέση από  οποιονδήποτε άλλο να καταλάβει αυτή την καταστροφική πορεία.  Και την περιγράφει με απαράμιλλο τρόπο σε ένα βιβλίο που θα αποτελέσει καμπή στην κατανόηση της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου.

Ο πόλεμος που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ ενάντια στο Ιράν, ο οποίος και εμπλέκει όλη την περιοχή, μαζί με τον καταιγισμό σχετικών ειδήσεων και δημοσιευμάτων, έχουν επισκιάσει τα πολλά και σοβαρά γεγονότα που συμβαίνουν στον κόσμο, ακόμα και τη συνεχιζόμενη γενοκτονία των Παλαιστινίων. Μεταξύ άλλων, έχει επισκιάσει και τη συζήτηση για τη Συμφωνία ΕΕ – Mercosur και την αντιδημοκρατική μεθόδευσή της προς όφελος των οικονομικών κολοσσών-αρπακτικών, παρόλο που οι εικόνες από τις συγκλονιστικές κινητοποιήσεις εναντίον της σε όλη την Ευρώπη παραμένουν ως σημείο αναφοράς για την αποφασιστικότητα με την οποία κοινωνικές ομάδες μπορούν να αντιδρούν και να αντιστέκονται. 

Με την παραπομπή της Συμφωνίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο από το Ευρωκοινοβούλιο, παρέχεται ο χρόνος για παραπέρα εντατικοποίηση των αντιδράσεων και των αντιστάσεων. Για να αξιοποιηθεί όμως αυτός ο χρόνος, θα πρέπει και οι κοινωνίες να βρίσκονται σε εγρήγορση, πράγμα που απαιτεί την όσο το δυνατό πιο πλήρη ενημέρωσή τους.

Ως μια συμβολή σε αυτή την ενημέρωση, θα έχουμε στο Καφενείο της Πέμπτης στις 26 Μαρτίου μια παρουσίαση από τη Μερόπη Τσιμίλλη για το ιστορικό της Συμφωνίας, τις πρόνοιες και τις επιπτώσεις της.

Το Καφενείο της Πέμπτης, στις 2 Απριλίου, φιλοξενεί με ένα ιδιαίτερο τρόπο παρουσίασης το θεατρικό έργο του Γιώργου Νεοφύτου «Η Κύπρος είναι … ική». Το έργο, με υπότιτλο «Ένα θεατρικό παιχνίδι με την Ιστορία», γραμμένο το 1991, κυκλοφόρησε το φθινόπωρο του 2021 από τον εκδοτικό οίκο Αλμύρα, μαζί και με το θεατρικό  του Νεοφύτου «Οι προδόται» (γραμμένο το 2019), για το οποίο μιλήσαμε στο Καφενείο της Πέμπτης την 1η Δεκεμβρίου 2022 στην παρουσίαση για το Πολιτικό Θέατρο.

Κανένα από το δύο αυτά έργα δεν ευτύχησε να πραγματωθεί σκηνικά. Θελήσαμε λοιπόν, να δώσουμε στο Καφενείο της Πέμπτης μια γεύση από το έργο με αποσπάσματα που θα διαβάσουν οι ηθοποιοί Πόπη Αβραάμ, Μανώλης Μιχαηλίδης και Ονησίφορος Ονησιφόρου, καθώς και ο Γιώργος Νεοφύτου και η Μερόπη Τσιμίλλη, η οποία και θα κάνει μια εισαγωγική παρέμβαση και θα συντονίζει.

Αντί δηλαδή να μιλήσουμε για το έργο, να αφήσουμε το έργο να μιλήσει σε μας. Ένα έργο το οποίο αντανακλά την πολιτική τόλμη που πάντα χαρακτηρίζει τον Γιώργο Νεοφύτου. Ένα έργο που, κόντρα στα ταμπού, φυλλομετρά σε επιθεωρησιακή μορφή την πολιτική, κοινωνική και ιδεολογική ιστορία της Κύπρου από τα παλιά ως τα σύγχρονα, με γλαφυρότητα και χιούμορ έως και οξύ σαρκασμό αλλά και με υπόκωφη την απογοήτευση και πικρία.

Οι αναρτήσεις του Μακάριου Δρουσιώτη αποκαλύπτουν για άλλη μια φορά το βάθος της Διαφθοράς και της Διαπλοκής που επικρατεί στην Κυπριακή κοινωνία.  Τραπεζίτες, Δικαστές, Πολιτικοί και Αστυνόμοι βρίσκονται αναμεμιγμένοι σε ένα δίκτυο διαφθοράς που αναιρεί κάθε Δημοκρατική λειτουργία και καταληστεύει τον πλούτο του νησιού.  Αυτή η μικρή μειοψηφία είναι σε θέση να κυβερνά τον τόπο και να συγκαλύπτει κάθε έγκλημα που διαπράττει.

Αυτή την Πέμπτη, ο Μάριος Γεωργίου θα μας δώσει μια εικόνα για το ποια είναι η πραγματικότητα που επικρατεί στα ανώτερα στρώματα της Κυπριακής ελίτ και πόσο βαθιά φτάνει αυτή η σήψη..

Το Καφενείο της Πέμπτης άρχισε τη λειτουργία του στις 14 του Απρίλη 2016. Στα δεκάχρονα της λειτουργίας του αφιερώνουμε το Καφενείο της Πέμπτης 23 Απριλίου και προσκαλούμε τους φίλους του για να συζητήσουμε για αυτή του την πορεία, με τις εισηγήσεις, καθώς και την κριτική τους, για  παραπέρα βελτίωση της δουλειάς του. Η δική μας υπόσχεση είναι πως το Καφενείο θα παραμένει ζωντανό και μαχητικό όπως το έχουμε αγαπήσει όλοι μας και όπως όλοι μας θα το θέλουμε.   

Εορταστική νότα θα δώσει ο Γιάννης Χατζηλοΐζου (ο παλιός καλός μας φίλος, γνωστός ως Γιαννής) με την κιθάρα του.