Το Καφενείο της Πέμπτης στον Πολίτη                                                                     1 Μαΐου 2026

Ἅλυν ποταμὸν διαβὰς

Γράφει ο Θέμος Δημητρίου

Στις 7 Απριλίου 2026, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι

«ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε, για να μην επανέλθει ποτέ.»,

εάν το Ιράν δεν συμφωνούσε σε μια συμφωνία σχετικά με το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. 

Όποια κι αν είναι η τελική έκβαση του πολέμου με το Ιράν, δεν μπορεί κανείς να αποφύγει τον παραλληλισμό με τον χρησμό που πήρε ο βασιλιάς της Λυδίας από το Μαντείο των Δελφών το 546 π.Χ., όταν ρώτησε για την πιθανή έκβαση της σύγκρουσής του με τους Πέρσες:

«Κροῖσος Ἅλυν ποταμὸν διαβὰς μεγάλην ἀρχὴν καταλύσει.»

Αν ο Κροίσος περάσει τον Άλυν ποταμό, θα καταστρέψει μια μεγάλη αυτοκρατορία.  Ο ποταμός Άλυς στη Μικρά Ασία ήταν το φυσικό σύνορο μεταξύ της Λυδίας και της περσικής επικράτειας. Τον διέβη, επιτέθηκε, και τελικά ηττήθηκε από τον Κύρο τον Μέγα - οδηγώντας στην πτώση των Σάρδεων και στη διάλυση του λυδικού βασιλείου. Ο Κροίσος νόμιζε ότι θα κατέστρεφε την αυτοκρατορία των Περσών - αλλά στην πραγματικότητα ο χρησμός αναφερόταν στη δική του αυτοκρατορία.

Η ώρα του τελεσιγράφου έφτασε και ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να παρατείνει επ’ αόριστον την εκεχειρία.  Φυσικα ακόμα δεν ξέρουμε αν αυτό δείχνει ουσιαστική ήττα των ΗΠΑ και νίκη του Ιράν ή αν ο Τραμπ προσπαθει να κερδίσει χρόνο για τη μεταφορά στρατού και στρατιωτικου υλικού για έναν πόλεμο που αποδείχτηκε πιο δύσκολος και μακρόχρονος απ’ ό,τι νόμιζε.

Όποια κι αν είναι η πραγματικότητα, η ζημιά που προκάλεσε η επίθεση στο Ιράν για τις ΗΠΑ και τον Τραμπ προσωπικά είναι τεράστια.  Ήδη έχει αποκαλυφτεί η ανηθικότητα και η αυθαιρεσία της δράσης των ΗΠΑ και, ακόμα πιο σημαντικό, έχει σπάσει ο μύθος της παντοδυναμίας του αμερικανικού στρατού. Η λογική που έκαμε τον Τραμπ να πιστεύει πως θα μπορούσε να επαναλάβει την αστραπιαία επιτυχία του στη Βενεζουέλα, να εξουδετερώσει τον βασικό ηγέτη του καθεστώτος και να εκβιάσει τους διαδόχους του σε παράδοση, αποδείχτηκε πολύ πιο δύσκολο, αν όχι αδύνατο στην περίπτωση του Ιράν.

Αυτό μπορεί να μην κατάστρεψε την αμερικανική αυτοκρατορία, την έχει όμως αποδυναμώσει δραματικά. Μπορεί ο αμερικανικός στρατός να κερδίσει εύκολα τη σύγκρουση με μια μικρή χώρα όπως η Βενεζουέλα, όμως η τεράστια δυσκολία της σύγκρουσης με το Ιράν βάζει ερωτηματικά για την ικανότητά του να αντεπεξέλθει σε μια σύγκρουση με πολλές χώρες ταυτόχρονα. Για να θυμηθούμε το κάλεσμα του Τσε Γκεβάρα: «Δημιουργήστε ένα, δύο, τρία Βετνάμ». Αν δηλαδη οι λαοί συνειδητοποιήσουν πως οι ΗΠΑ δεν είναι άτρωτες, αν σταματήσουν να υποκύπτουν στις απειλές του Τραμπ, ο στρατός των ΗΠΑ είναι αμφίβολο αν θα μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνούμε πως ο πόλεμος στο Βιετνάμ δεν κερδήθηκε μόνο από τον ηρωισμό και τις θυσίες των Βιετκόνγ. Ο κρίσιμος παράγοντας που έκρινε το αποτέλεσμα ήταν η αντίσταση ενάντια στον πόλεμο από τον αμερικανικό λαό και οι εσωτερικές κινητοποιήσεις στην ίδια την Αμερική και τις ευρωπαϊκές χώρες. Σκιρτήματα τέτοιων κινημάτων αρχίζουν ήδη να εμφανίζονται στις ΗΠΑ και την Ευρώπη και φαίνεται να υπάρχει ακόμα η ελπίδα για μια ανατροπή της καταστροφικής πορείας στην οποία φαίνεται να οδηγείται η ανθρωπότητα. 

Ίσως ο Τραμπ να προκάλεσε ήδη τον θάνατο ενός ολόκληρου πολιτισμού, του πολιτισμού της παρακμής του καπιταλισμού και της αυθαιρεσίας της αμερικανικής ηγεμονίας…

Το Καφενείο της Πέμπτης είναι μια ανοικτή συνάθροιση συζήτησης που γίνεται κάθε Πέμπτη στις 7:30μμ στα Γραφεία της Σοσιαλιστικής Έκφρασης, Ρήγα Φεραίου 25^Α, 1087 Λευκωσία.  Τη στήλη γράφουν θαμώνες του Καφενείου.

to.kafeneio.tns.pemptns@socialistikiekfrasi.com