Κλάψτε για το χυμένο αίμα: Θα περάσουν γενιές πριν η Γάζα ξεχάσει τη γενοκτονία*

Gideon Levy

Haaretz

Χρειάζεται ένας εξαιρετικός βαθμός αισιοδοξίας για να μην απογοητευτεί κανείς — ή να θεωρηθεί «χαλαστής του πάρτι» — απέναντι στη συμφωνία για τη Γάζα, όμως γίνεται, η πρόταση έχει και τα φωτεινά της σημεία.

Δεν πρόκειται για μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Γάζας — κάτι που φυσικά θα ήταν πολύ καλύτερο — αλλά για μια συμφωνία που οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν στο Ισραήλ. Ωστόσο, έχει από καιρό καταστεί σαφές ότι μόνο μια επιβεβλημένη συμφωνία μπορεί να οδηγήσει το Ισραήλ σε αλλαγή. Και να που είναι εδώ: ένα σημάδι ελπίδας για τη συνέχιση των εξαναγκαστικών πολιτικών των Η.Π.Α, χωρίς τις οποίες τίποτα δεν θα προχωρούσε.

Δεκάδες χιλιάδες ζωές σώθηκαν αυτό το Σαββατοκύριακο. Ο φόβος, η πείνα, οι ασθένειες, τα δεινά και οι κακουχίες περισσότερων από δύο εκατομμυρίων ανθρώπων ίσως σταδιακά φτάσουν στο τέλος τους. Την Κυριακή, τουλάχιστον, θα έχουν την πρώτη τους νύχτα ύπνου χωρίς την απειλή βομβαρδισμού πάνω από τα εκτεθειμένα τους κεφάλια. Εκατοντάδες ακόμη άνθρωποι θα ξανακερδίσουν την ελευθερία τους: οι 20 εν ζωή Ισραηλινοί όμηροι, οι 250 Παλαιστίνιοι κρατούμενοι που εκτίουν ποινές ισόβιας κάθειρξης στο Ισραήλ και οι 1.800 κάτοικοι της Γάζας — οι περισσότεροι από τους οποίους είναι αθώοι — που κρατούνται στο Ισραήλ.

Ναι, με την ίδια ανάσα: και οι Παλαιστίνιοι κρατούμενοι έχουν οικογένειες που υπέμειναν μήνες και χρόνια αγωνίας και αβεβαιότητας σχετικά με την τύχη των αγαπημένων τους. Οι περισσότεροι από αυτούς αξίζουν επιτέλους να απελευθερωθούν. Κανένας από τους 1.800 κρατουμένους από τη Γάζα που πρόκειται να αποφυλακιστούν δεν έχει δικαστεί. Κι αυτοί, επίσης, είχαν απαχθεί. Καλύτερα να μη γίνει σύγκριση των συνθηκών κράτησης, ήταν φρικτές και στις δύο πλευρές. Επομένως, η απελευθέρωσή τους είναι αιτία χαράς — για όλους: για όλους τους απαχθέντες και για όλες τις οικογένειες.

Αυτή η συμφωνία αποκαθιστά την τάξη στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών –Ισραήλ: το Ισραήλ είναι το κράτος-πελάτης και οι Ηνωμένες Πολιτείες η υπερδύναμη. Τα τελευταία χρόνια, αυτοί οι ρόλοι έχουν θολώσει πλήρως, σε σημείο που —ιδίως κατά τη διάρκεια των κυβερνήσεων Ομπάμα και Μπάιντεν— έμοιαζε κάποιες φορές σαν το Ισραήλ να ήταν ο προστάτης και η Αμερική το προτεκτοράτο του. Επιτέλους, υπάρχει ένας Αμερικανός πρόεδρος που τολμά να χρησιμοποιήσει την τεράστια επιρροή που έχει στη διάθεσή του για να υπαγορεύσει τις ενέργειες του Ισραήλ. Οι κινήσεις που υπαγόρευσε ο Ντόναλντ Τραμπ είναι προς όφελος του Ισραήλ — αν και ελάχιστοι θα το παραδεχτούν.

Η λήξη του πολέμου είναι, φυσικά, ωφέλιμη για τη Γάζα, αλλά ταυτόχρονα και για το Ισραήλ. Δεν είναι η στιγμή να απαριθμήσουμε όλη την τρομερή ζημιά που έχει υποστεί το Ισραήλ, μέρος της οποίας είναι μη αναστρέψιμο. Ο κόσμος δεν θα ξεχάσει σύντομα τη γενοκτονία, θα περάσουν γενιές πριν η Γάζα μπορέσει να τη λησμονήσει. Η παύση του πολέμου τώρα αποτελεί το «μικρότερο κακό» για το Ισραήλ, που φαίνεται να έχει χάσει τον δρόμο του. Τους τελευταίους μήνες, η χώρα βρισκόταν στα πρόθυρα ηθικής και στρατηγικής κατάρρευσης. Ο θείος Ντόναλντ την επαναφέρει στις αρχικές της διαστάσεις και ίσως την θέτει σε μια νέα πορεία.

Το Ισραήλ θα μπορούσε να είχε αποφύγει αυτόν τον πόλεμο, που μόνο κακό του προκάλεσε. Αλλά θα μπορούσε επίσης να είχε χειριστεί το τέλος του διαφορετικά. Άμεσες διαπραγματεύσεις με τη Χαμάς και κινήσεις καλής θέλησης θα μπορούσαν να είχαν αλλάξει τα δεδομένα. Η αποχώρηση από ολόκληρη τη Λωρίδα της Γάζας και η απελευθέρωση όλων των κρατουμένων θα σήμαιναν μια νέα αρχή. Όμως το Ισραήλ, όπως συνήθως, επέλεξε να δράσει διαφορετικά, να κάνει μόνο ό,τι του επιβλήθηκε.

Η Γάζα και ακόμη και η Χαμάς ολοκληρώνουν αυτόν τον πόλεμο όρθιοι. Ηττημένοι, αιμορραγούντες, χτυπημένοι, εξαθλιωμένοι, αλλά όρθιοι.

Η Γάζα έγινε η Χιροσίμα, αλλά το πνεύμα της ζει. Το Παλαιστινιακό ζήτημα είχε εξαφανιστεί από τη διεθνή ατζέντα – άλλη μια στιγμή ειρήνης με τη Σαουδική Αραβία και οι Παλαιστίνιοι θα είχαν γίνει οι «Ινδιάνοι» της περιοχής – και τότε ήρθε ο πόλεμος και τους έβαλε στην κορυφή της παγκόσμιας ατζέντας. Ο κόσμος τους αγαπά και τους λυπάται. Δεν υπάρχει παρηγοριά για τους κατοίκους της Γάζας, που πλήρωσαν ένα αδιανόητο τίμημα – και ίσως ο κόσμος να τους ξεχάσει ξανά – αλλά προς το παρόν βρίσκονται στην κορυφή του κόσμου.

Αυτή η στιγμή πρέπει να αξιοποιηθεί για να αλλάξει η ατμόσφαιρα στο Ισραήλ: Είναι καιρός οι Ισραηλινοί να ανοίξουν τα μάτια τους και να δουν το έργο των χεριών τους. Ίσως δεν έχει νόημα να κλαίμε για το χυμένο γάλα, αλλά το χυμένο αίμα είναι διαφορετικό. Είναι ώρα να ανοίξει η Λωρίδα της Γάζας στα μέσα ενημέρωσης και να ειπωθεί στους Ισραηλινούς: Δείτε, αυτό κάναμε. Είναι ώρα να μάθουμε ότι η αποκλειστική εξάρτηση από τη στρατιωτική ισχύ οδηγεί σε καταστροφή. Είναι ώρα να κατανοήσουμε ότι στη Δυτική Όχθη δημιουργούμε άλλη μια Γάζα. Και είναι ώρα να κοιτάξουμε ευθέως μπροστά και να πούμε: Αμαρτήσαμε, δράσαμε κακόβουλα, παρανομήσαμε.

Gideon Levy

Haaretz

5 Oct 2025

*Μετάφραση Σοσιαλιστική Έκφρασ