Είμαι τώρα ένα πτώμα στη Γάζα. Κι όμως μιλώ ακόμη

Παράξενος είναι ο θάνατος στη Γάζα· δεν είναι τέλος, αλλά μια άλλη μορφή ζωής. Εδώ τα σώματα δεν πεθαίνουν μονομιάς· πεθαίνουν πολλές φορές: μια φορά όταν πέφτει ο πύραυλος, μια όταν ο κόσμος διαψεύδει την είδηση, μια όταν θάβεται το παιδί χωρίς όνομα, και άπειρες όταν δεν συγκινείται καμία συνείδηση.

Είμαι πτώμα, ναι, αλλά όχι χωρίς φωνή. Μιλώ με τον εαυτό μου, με τα θραύσματά μου, με τα μέλη μου που διασκορπίστηκαν σαν σκληρές αναμνήσεις. Μιλώ, γιατί η σιωπή είναι προδοσία, γιατί το βουβό στόμα είναι θάνατος πιο φρικτός από αυτόν που με σκέπασε.

Περπατούσα στη Σαλάχ αλ-Ντιν, κρατώντας μια σακούλα ψωμί. Δεν ήμουν μαχητής, ούτε πολιτικός· ήμουν απλώς ένας άνθρωπος που ήθελε να ζήσει. Μα στη Γάζα, η επιθυμία για ζωή είναι έγκλημα, και το να στέκεσαι όρθιος, πράξη αντίστασης.

Ο θάνατος ήρθε από ψηλά, από αεροπλάνα που μας ξέρουν με το όνομα, που προγραμματίζονται πάνω στα κορμιά μας, όχι στους χάρτες. Ο θάνατος στη Γάζα είναι ακριβής, υπολογισμένος, ψυχρός. Τεχνολογικός θάνατος, που τον εκτελούν «προηγμένες δημοκρατίες» με το πάτημα ενός κουμπιού. Είπαν πως ήμουν «παράπλευρη απώλεια». Μα εγώ ήμουν ένας ολόκληρος κόσμος, ένα μικρό όνειρο, και πόνος μεγαλύτερος απ’ όλες τις ανακοινώσεις του ΟΗΕ.

Είμαι πτώμα τώρα, κι όμως συνομιλώ με τον εαυτό μου: θα με δει άραγε η μητέρα μου; Θα με αναγνωρίσει κάτω από τα ερείπια; Θα ψάξει για το κομμένο μου πόδι ή θα σηκώσει το κεφάλι μου και θα μου τραγουδήσει, όπως τότε που ήμουν παιδί;

Μιλώ στον κόσμο:

Γιατί είστε ήσυχοι; Γιατί τρώτε με γαλήνη ενώ εμείς διαλυόμαστε; Γιατί διαβάζετε αυτό το κείμενο σαν να ’ναι φαντασία, ενώ εγώ είμαι εδώ, ξαπλωμένος κάτω από σύννεφο καπνού; Είναι γιατί είμαι Παλαιστίνιος; Γιατί είμαι από τη Γάζα; Ή μήπως γιατί ο θάνατός μου δεν μοιάζει με τον δικό σας και δεν μπορείτε να με νιώσετε; Είμαι πτώμα, ναι, αλλά κουβαλώ τις ερωτήσεις των ζωντανών· τις απευθύνω σε εσάς, σε όσους δικαιολογούν, σε όσους σωπαίνουν, σε όσους εξισώνουν τον θύτη με το θύμα.

Δεν έχω όνομα; Δεν έχω πατρίδα; Δεν έγραφα, δεν γελούσα, δεν θύμωνα, δεν αγαπούσα, δεν φοβόμουν, δεν μάθαινα; Δεν ήμουν σαν εσάς, προτού με θρυμματίσει μια οβίδα;

Μην περιμένετε τον δικό σας θάνατο για να καταλάβετε τον δικό μου. Μην περιμένετε τα δικά σας πτώματα για να ακούσετε τη φωνή μου.

Είμαι τώρα πτώμα στη Γάζα, αλλά μιλώ. Και όλα τα πτώματα της Γάζας μιλούν. Είμαι πτώμα· μπορεί παιδί ή γυναίκα, μπορεί νέος ή διασώστης, μπορεί γέρος που σκοτώθηκε στην ουρά για το αλεύρι, μπορεί ποιητής θαμμένος στο φέρετρο του ποιήματος, μπορεί δημοσιογράφος που τίναξαν στα μάτια του τον φακό της κάμερας. Είμαι πτώμα χωρίς οικογένεια, χωρίς συγγενείς, χωρίς φίλους· όλοι χάθηκαν, αφανίστηκαν. Κι έμεινα μόνος να ψάχνω έναν ζωντανό να μου μιλήσει και να με οδηγήσει σε νεκροταφείο.

Στη Γάζα υπάρχουν πτώματα που ακόμη μιλούν, κλαίνε, μαρτυρούν, καταριούνται. Κι έξω από τη Γάζα υπάρχουν ζωντανοί που μοιάζουν με νεκρούς, δάσκαλοι της αδιαφορίας, βολεμένοι στις καρέκλες της ουδετερότητας, σαν να μην τους αφορά ο πόνος· ή σαν να έχουν ήδη γίνει βουβά πτώματα. Πόσοι δεν πέθαναν χωρίς να τους αγγίξει σφαίρα, μα πέθαναν όταν πέθανε η συνείδηση· όταν το αίμα έγινε πολιτική λεπτομέρεια στο δελτίο ειδήσεων.

Πόσα πτώματα υπάρχουν στον κόσμο, πτώματα που περπατούν στα δυο τους πόδια και χαμογελούν για να μην προδοθούν· με φωτεινά πρόσωπα και καρδιές σβησμένες χρόνια τώρα. Είναι στις ήσυχες πόλεις, στα πολυτελή γραφεία, στα ξεχασμένα χωριά, στα στενά, στα θρανία, στους ραγισμένους καθρέφτες των λουτρών· ζουν χωρίς νόημα, χωρίς ελπίδα, χωρίς αγάπη, χωρίς υπόθεση.

Μιλώ με το πτώμα μου, να με βοηθήσει να σηκώσουμε τα ερείπια και να μαζέψουμε τα κομμάτια μου: σήκω, πτώμα μου· δεν έμεινε κανείς άλλος κάτω από το χώμα και το τσιμέντο, ή σε τούτο το κελί. Σήκω, ήρθε η Ανάσταση, κοίτα· άνοιξαν τα σύνορα, έβρεξε ψωμί, βγήκαν οι Άραβες με το αιώνιο μήνυμά τους από τα ψυγεία των νεκρών.

Σήκω, πτώμα μου· θα σου χτίσουν μνημείο στην πόλη, μια τοιχογραφία όμορφη, βαμμένη με πορφυρό αίμα· θα γράψουν οι διανοούμενοι λογοτεχνία της τραγωδίας, θα κερδίσουν βραβεία στο όνομά σου· θα περιδιαβείς όλα τα μουσεία των πτωμάτων στον φωτισμένο κόσμο· και οι αρχαιολόγοι θα πουν πως είσαι η ωραιότερη εικόνα, πτώμα από τη Γάζα, ζωγραφικό έργο για τις σχολές τέχνης της Ευρώπης και της Αμερικής, διάλεξη στην ακαδημία και στην ανθρωπολογία, η ιστορία ενός ανθρώπου που κάποτε έζησε. Σήκω, πτώμα μου· υπάρχει πια λογοτεχνία που λέγεται «λογοτεχνία του πτώματος».

Το πτώμα μου βρίσκεται παντού, αφήνει το αίμα του όπου κι αν πάει· στα υπνοδωμάτια, στους εφιάλτες του φονιά, στα σαλόνια των αναλυτών, στις αεροναυπηγίες, στη θάλασσα και στη στεριά. Το πτώμα μου πολιορκεί τους ισχυρούς και χτυπά τα σώματα· τους θυμίζει τις βόμβες, τα μαχαίρια, τα κελιά, τους βομβαρδισμούς, τη θηριωδία. Τους θυμίζει πως οι νεκροί επιστρέφουν πάντα από τον θάνατο, για να μη χαθεί η μνήμη.

Ο θάνατος στη Γάζα είναι προσωρινός· μια κατάσταση μετάβασης. Κοιμάται στα σκισμένα μαξιλάρια, χαμογελά από τις φωτογραφίες που κρέμονται στους γερμένους τοίχους. Πώς να πεθάνει εκείνος που έγινε Ιδέα;

Salah Musa

ανάρτηση στο facebook

 27 Αυγούστου 2025